Rysunki Czapskiego na wystawie „A ślady zasypał piasek…”

Muzeum Emeryk Hutten Czapski

W Krakowie, w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego przy ul. Piłsudskiego 12 w sali wystaw zmiennych na I piętrze do 26 maja 2019 r. możemy oglądać rysunki Józefa Czapskiego z czasów jego pobytu z armią Andersa na Bliskim Wschodzie. Co prawda są one skopiowane i wydrukowane, i stanowią uzupełnienie wystawy, ale warto w tym konteście je zobaczyć. W gablocie jest umieszczony jeden dziennik Józefa Czapskiego z tego okresu (nr 2 okres 1942-1943 Persja) z rysunkiem widoku Jerozolimy z 1943 r.  

Na wystawie „A ślady zasypał piasek… Numizmatyczne i archeologiczne skarby żołnierzy 2. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych” obok rysunków Czapskiego jest prezentowana niezwykła kolekcja numizmatów i zabytków archeologicznych, zebranych przez żołnierzy 2. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych oraz ks. Stefana Pietruszkę-Jabłonowskiego, przechowywanych w tzw. Muzeum Polskim w Jerozolimie. W lutym 2016 r. cały zbiór został przekazany przez Urząd Starożytności Izraela oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Krakowie.
Polscy uchodźcy, zarówno cywilni, jak i wojskowi, przybywali do Palestyny już od końca 1939 r. Tutaj powstały Komitety Uchodźców Polskich, ukazywały się polskie książki i liczne tytuły prasowe. Dużą rolę odgrywało Katolickie Duszpasterstwo Polskie, którym od 1942 opiekował się ks. kanonik Stefan Pietruszka-Jabłonowski. Przedmioty zebrane przez żołnierzy wystawione zostały w tzw. Muzeum Polskim, utworzonym przez księdza Pietruszkę w 1955 r. w Jerozolimie.
Przekazana do MNK kolekcja to zespół zabytków numizmatycznych i archeologicznych, który powstawał z myślą o podarowaniu go po II wojnie światowej zniszczonym muzeom w Polsce. Liczy około 12 000 monet i jest bardzo różnorodny, zawiera m.in. brązowe monety antyczne i orientalne (od wczesnego średniowiecza po XV w.), srebrne monety Imperium Osmańskiego (XVII–XX w.) oraz nowożytne monety obiegowe. Wśród eksponatów archeologicznych można zobaczyć odważniki, lampki oliwne oraz paciorki ze szkła, kamieni półszlachetnych czy gliny. Niestety, stanu zachowania monet nie można określić jako dobry – egzemplarze są zatarte, słabo czytelne, częściowo skorodowane. Nie były one nigdy poddane konserwacji, a ich wygląd może wskazywać, że większość pochodzi ze znalezisk. Jednak wielkość przekazanej do MNK kolekcji sugeruje, że liczba osób zbierających obiekty zabytkowe musiała być znaczna. Szacuje się ją na kilkaset, a może nawet kilka tysięcy darczyńców. Niestety, większość z nich pozostaje anonimowa.
Na wystawie prezentowana jest także broń wschodnia pochodząca z przechowywanego w Muzeum Narodowym w Krakowie depozytu z Banknock (Szkocja), przekazanego przez Instytut Historyczny im. gen. Władysława Sikorskiego (obecnie Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego) w Londynie.
Klamrą spinającą dwa główne wątki ekspozycji – działalność żołnierzy 2. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Bliskim Wschodzie i stworzoną przez nich kolekcję numizmatyczną – są fotokopie rysunków Józefa Czapskiego z czasów jego pobytu z armią Andersa na Bliskim Wschodzie.
Pełnił tam funkcję szefa Wydziału Propagandy i Informacji i był odpowiedzialny za sprawy kulturalno-oświatowe. Nie
wiadomo, czy zdawał sobie sprawę, że żołnierze armii, z którą stacjonował w Palestynie, tworzą ogromny zbiór monet, które niegdyś były największą pasją jego dziadka. A już na pewno Józef Czapski nie mógł przewidzieć, że po ponad 70 latach trafią one decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Muzeum im. im. Emeryka Hutten-Czapskiego.

Kuratorzy: Dorota Malarczyk, Mateusz Woźniak

Wernisaż 4.10. 2018 , godz. 18.00

Będąc w pałacu, w którym zresztą bywał Józef Czapski warto zajrzeć do sali poświęconej rodzinie Hutten – Czapskich. Tam zobaczymy kolejny dziennik Czapskiego oraz rysunki. Jest także portret namalowany przez Olgę Boznańską (dar Elżbiety Łubieńskiej, siostrzenicy Czapskiego).

 

O autorze /


Właścicielka strony www.jozefczapski.pl. Autorka tekstów na tej stronie. Od lat zajmuje się twórczością Józefa Czapskiego: przegląda archiwa, odczytuje dzienniki i zbiera informacje o dziełach malarza (projekt: Catalogue raisonné dzieł Józefa Czapskiego), nagrywa rozmowy z tymi, którzy znali autora "Na nieludzkiej ziemi". Powołała w 2017 roku Festiwal Józefa Czapskiego (jest jego dyrektorem) . Pracuje na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji (Uniwersytet Śląski) . Przygotowuje książkę o Czapskim i jego siostrze pt. "Słuchając... ocalone od zapomnienia", która ukaże się w 2018 roku nakładem Fundacji SUSEIA. Copyright 2018 - Elżbieta Skoczek / Materiały umieszczone na stronie są chronione prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie tylko za zgodą autora.

Artykuły powiązane

O pisaniu biografii

"(...) starałam się docierać do istoty rzeczy każdego zagadnienia w przekonaniu, że zbliżanie się do prawdy i jawność są wymowniejsze i moralniejsze od przemilczeń, legend i niedomówień.


Ludźmi jesteśmy i tylko ludźmi ułomnymi choćby nas inni brali za aniołów - pisał Mickiewicz do przyjaciół – cytując Naśladowanie.

Maria Czapska, Szkice Mickiewiczowskie, Wstęp

Kontakt

Zapraszamy do kontaktu z redakcją

Wspieraj FUNDACJĘ SUSEIA, wydawcę strony o Józefie Czapskim

W tytule przelewu wpisz: Darowizna na cele statutowe.
nr konta FUNDACJI SUSEIA w MBANK: 
95 1140 2004 0000 3102 7696 9203
Przekazując darowiznę i wypełniając roczny PIT od dochodu można odliczyć kwotę dokonanej darowizny, aż do 6% Twojego dochodu. Zapłacisz niższy podatek.