Józef Czapski

Krystyna … widzę ją chyba ostatni raz w szpitalu na wielkiej wspólnej sali w Londynie. Inaczej jej twarzy nie pamiętam jak uśmiechniętej, czujnej, skrycie bolesnej, przedobrej.

DZIENNIK JÓZEFA CZAPSKIEGO – Arcydzieło literatury polskiej w formie dziennika: blaski i cienie jego lektury. 3 października 2026 roku w Bibliotece Polskiej w Paryżu odbędzie spotkanie, wykład o dziennikach Czapskiego. 

Magie Rouge namalowaną w kwietniu 1956 roku malarz przekazuje Michel de Ghelderode, a ten wiesza ją na ścianie swojego mieszkania, w którym były też obrazy Bruneau. W 1968 roku opublikowano zdjęcie z pokoju pisarza w książce Jean Francis „L’éternel aujourd’hui de Michel de Ghelderode”. Jednak nie pojawiło się w opisach nazwisko Czapskiego.

Już dziś widzę to płócienko inaczej może „kotwicę” dla mojej pracy – napisał Józef Czapski w 1983 roku.

Modelka patrzyła na artystę z zaciśniętymi zębami. Nie była szczęśliwa, że matka wymyśliła, że trzeba namalować jej twarz na płótnie. Wolałaby biegać po ogrodzie niż siedzieć nieruchomo i wpatrywać się w tego olbrzyma, Guliwera, którego pierwszy raz zobaczyła w Operze Leśnej.

Z Kapistów należy też wymienić Czapskiego. W jego „Gołębniku” wiąże się w dobrze zbudowaną formę wielka ilość kombinacyj koloru zielonego. Te zieloności podnoszą znakomicie uroczy nastrój treści tego obrazu. Jego drugi obraz natomiast w silnych zestawieniach zielonych i ceglasto—niebieskich, jest zupełnie chybiony w gamie i sądzę, że nie powinien się znaleźć obok „Gołębnika” .

Co ciekawe, pierwszym właścicielem „Pieska”  nie był mariz Gilles de Boisgelin. Kupił go za 2000 fr (już w kwietniu 1971 roku) Jacques Desbrière. Wiemy nawet, kiedy dokładnie Czapski otrzymał gotówkę. By nie zapomnieć odnotował: „Wpłacił mi przed wyjazdem do Savony”.

Zapraszam do współtworzenia katalogu raisonné.  Zachęcam do przekazywania informacji o dziełami odkrytych w archiwach rodzinnych i kolekcjach prywatnych.

Wystawa Józefa Czapskiego. Esencje dnia codziennego  w Galerii Instytutu Polskiego w Berlinie od 2 października 2026 r.

Muzeum Narodowe w Poznaniu: 26 września (sobota), godz. 13:00, OBRAZ. Czapski – malarz : Dzieła Józefa Czapskiego w kolekcjach państwowych i prywatnych. Catalogue raisonné ; Prowadzenie: Elżbieta Skoczek (Dyrektor Festiwalu Józefa Czapskiego, prezes Fundacji SUSEIA)

Czarno-białe zdjęcia. Jedno z nich to portret sędziwego pisarza i malarza w jego pokoju w Maisons – Laffitte. Pokój ten w 2016 roku został odtworzony w Pawilonie Józefa Czapskiego w Krakowie, przy ul. Piłsudskiego 12. Drugie – ręce autora „Na nieludzkiej ziemi”. Autorem zdjęć jest Krzysztof Gierałtowski.
Wywiad z roku 2015. 

„Jacques Cousteau: Częstokroć na pańskich obrazach występują ludzie, ale takich z wyrazistymi twarzami jest stosunkowo mało…

19 sierpnia 2026 roku w Opactwie Cystersów w Mogile, Kraków – ul. Klasztorna 11, o Czapskim i jego nieznanych obrazach opowie Elżbieta Skoczek. Dla wszystkich, a przede wszystkim dla Krakowskiej Grupy Wsparcia Pacjentów i ich Rodzin ze szpiczakiem plazmocytowym. Zapraszamy wszystkich !

Antonina z Niemojowskich Wysocka kuzynka Józefa Czapskiego. Opiekowała się Kajetanem Dzierżykraj Morawskim, gdy ten w swej chorobie tracił siły. Do niej, do jej domu, w którym prowadziła szumnie zwany Hotel Sel Fin, Czapski wysyłał swoich znajomych, a gdy sam tam przebywał w letnie, upalne miesiące, odwiedzali go tam goście, którzy wpisywali się do Księgi Gości. To tu namalował obraz Szafa (lipiec 1981 roku).

„Mamy tu do czynienia z pięknie i dociekliwie opisaną historią próby wyjaśnienia genezy, tytułu i lokalizacji w twórczości Czapskiego obrazu pokazywanego podczas wystawy w Bibliotece Polskiej w Paryżu w 2016roku. Namysł nad obrazem„Operacja” naprowadził E. Skoczek na historię współpracy Czapskiego z Anną Jawicz (Rawicz, żoną Piotra Rawicza) przy realizacji filmu poświęconego Gerardowi de Nervalowi.

„Czapski. Człowiek na podobieństwo swego dzieła” to  książka/katalog, która prezentuje obrazy i rysunki z jednej z francuskich kolekcji.

Książka została podzielona na cztery sekcje: słowo, obrazy, codzienność, rozmowy. Wewnątrz książki jest wkładka z kolorowymi reprodukcjami dzieł malarza m.in. z kolekcji Michaela Popiela de Boisgelin, Krzysztofa Musiała oraz z Archiwum A&A Orawski.

Od 9 kwietnia 2026 do 14 czerwca 2026 warszawskiej Kordegardzie – Galerii Narodowego Centrum Kultury, można oglądać wystawę „Południk 21. Czapski – Kozera”. Ekspozycja prezentuje około 50 prac  Józefa Czapskiego i kolaże Grzegorza Kozery. Dzieła Czapskiego pochodzą z kilku kolekcji prywatnych w tym: Tobiasza i Marii Kowalczyków (rysunek pierwszy raz pokazywany na wystawie w Polsce), Maki […]

Z okazji 130. rocznicy urodzin Józefa Czapskiego Sejm ustanowił rok 2026 jego rokiem. To wyjątkowa okazja, by przybliżyć jego twórczość i uhonorować artystę, którego obrazy można podziwiać w Pałacu Popielów w Kurozwękach. W 2026 roku  labirynt w polu kukurydzy, zaprojektowany został tak, by z lotu ptaka lub drona zobaczyć  ulubiony obraz Czapskiego. Atrakcja jest dostępna […]

Pominięto na stronie tytułowej, więc dodano erratę…

1,5 %  podatku – cel szczegółowy CZAPSKI W swoim PIT za 2025 rok wpisz: w polu NUMER KRS:  0000 309 499 – cel szczegółowy Czapski   DAROWIZNA NA CELE STATUTOWE – CZAPSKI Każdy z czytelników może wesprzeć dalsze prace nad catalogue raisonné dzieł Józefa Czapskiego.  Z przekazanych kwot wykonamy profesjonalne zdjęcia dzieł .  Zostaną również  […]

Gdzie jest obraz, który redakcja Kultury kupiła od artysty w 1958 roku?

Od 1995 roku zajmuje się twórczością Józefa Czapskiego: przegląda archiwa, czyta dzienniki i zbiera informacje o dziełach malarza (projekt: Catalogue raisonné dzieł Józefa Czapskiego), nagrywa rozmowy z tymi, którzy znali autora „Na nieludzkiej ziemi”. Powołała w 2017 roku Festiwal Józefa Czapskiego (jest jego dyrektorem). Opiekunka kolekcji prywatnej obrazów Józefa Czapskiego – kolekcja Michaela Popiela de […]

Od redakcji: Wywiad ukazał się na  łamach Orła Białego nr 16/55, 1943 r. Wśród żołnierzy naszej Armii na Wschodzie rośnie zaniepokojenie o los naszych oficerów i szeregowych zamkniętych w obozach w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie bezpośrednio po kampanii wrześniowej. Po ostatnich wiadomościach niepokój ten przemienia się niemal w tragiczną pewność. Pragnąc uzyskać możliwe pełny obraz […]